Ustawa o sygnalistach wprowadza nowe obowiązki dla wielu pracodawców. Jej celem jest zapewnienie ochrony osobom zgłaszającym naruszenia prawa w organizacjach. Kluczowym obowiązkiem jest wdrożenie procedury zgłoszeń wewnętrznych.

Przepisy dotyczą nie tylko dużych firm. W wielu przypadkach obowiązek istnieje niezależnie od liczby zatrudnionych osób.

Kogo dotyczy ustawa o sygnalistach?

Ustawa o sygnalistach obejmuje wszystkie podmioty prawne, które zatrudniają co najmniej 50 osób. Liczbę tę weryfikuje się na dzień 1 stycznia lub 1 lipca danego roku.

Do tej liczby wlicza się nie tylko pracowników etatowych. Uwzględnia się również osoby świadczące pracę na innej podstawie niż umowa o pracę. Dotyczy to m.in. zleceniobiorców, o ile sami nie zatrudniają innych osób. Przeliczenia dokonuje się na pełne etaty.

Jeżeli próg 50 osób zostanie przekroczony, wdrożenie procedury zgłoszeń wewnętrznych staje się obowiązkowe.

Obowiązkowe procedury niezależnie od liczby pracowników

W niektórych sektorach obowiązek wdrożenia procedury zgłoszeń wewnętrznych istnieje niezależnie od liczby zatrudnionych osób. Dotyczy to podmiotów działających w obszarach uznanych za szczególnie wrażliwe.

Chodzi w szczególności o sektor finansowy, przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwo transportu oraz ochronę środowiska. Obowiązek ten wynika z przepisów prawa Unii Europejskiej, w tym dyrektywy 2019/1937.

W tych przypadkach brak procedury stanowi naruszenie przepisów, nawet jeśli podmiot zatrudnia mniej niż 50 osób.

Jednostki samorządu terytorialnego a ustawa o sygnalistach

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego obowiązek wdrożenia procedur dotyczy ich jednostek organizacyjnych. Każda z nich co do zasady odpowiada za własną procedurę zgłoszeń wewnętrznych.

Ustawa dopuszcza jednak możliwość przyjęcia wspólnej procedury. Może ona funkcjonować w ramach centrum usług wspólnych. Warunkiem jest zapewnienie niezależności procedury oraz zachowanie rozdzielenia od zgłoszeń zewnętrznych i działań następczych.

Czy wdrożenie procedury może być dobrowolne?

Podmioty, które nie są objęte ustawowym obowiązkiem, mogą wdrożyć procedurę zgłoszeń wewnętrznych dobrowolnie. W praktyce bywa to korzystne rozwiązanie.

Dobrowolne wdrożenie procedury pozwala uporządkować sposób reagowania na naruszenia. Może także ograniczyć ryzyka prawne i reputacyjne w przyszłości.

Konsultacje procedury zgłoszeń wewnętrznych

Przed wdrożeniem procedury zgłoszeń wewnętrznych pracodawca musi przeprowadzić konsultacje. Obowiązek ten ma charakter bezwzględny.

Jeżeli w podmiocie działa zakładowa organizacja związkowa, konsultacje prowadzi się z tą organizacją. Gdy działa ich kilka, konsultacje obejmują wszystkie. Jeżeli organizacja związkowa nie funkcjonuje, konsultacje przeprowadza się z przedstawicielami osób świadczących pracę.

Konsultacje muszą trwać co najmniej 5 dni. Nie mogą jednak przekroczyć 10 dni od dnia przedstawienia projektu procedury.

Ogłoszenie procedury i moment jej wejścia w życie

Po przyjęciu procedury zgłoszeń wewnętrznych pracodawca ma obowiązek podać ją do wiadomości osób wykonujących pracę. Sposób ogłoszenia powinien być zgodny z praktyką przyjętą w danym podmiocie.

Procedura zaczyna obowiązywać po upływie 7 dni od dnia jej ogłoszenia. Dopiero od tego momentu możliwe jest skuteczne przyjmowanie zgłoszeń wewnętrznych.

Sankcje za brak procedury sygnalistów

Ustawa o sygnalistach przewiduje sankcje za niewdrożenie procedury zgłoszeń wewnętrznych. Dotyczą one także przypadków, w których procedura została wdrożona z istotnym naruszeniem przepisów.

Osoba odpowiedzialna za ustanowienie procedury może zostać ukarana grzywną. Ryzyko sankcji dotyczy więc bezpośrednio kadry zarządzającej.

Podsumowanie

Ustawa o sygnalistach wprowadza realne obowiązki dla pracodawców. W wielu przypadkach wdrożenie procedury zgłoszeń wewnętrznych jest obowiązkowe. Dotyczy to nie tylko dużych firm, ale także podmiotów z określonych sektorów.

Brak procedury lub jej wadliwe wdrożenie może prowadzić do odpowiedzialności prawnej. Dlatego pracodawcy powinni odpowiednio wcześnie przygotować się do spełnienia nowych wymogów i zadbać o prawidłowe wdrożenie przepisów.

__________

Prowadzę kancelarię prawną w Poznaniu, specjalizującą się w prawie nieruchomości i prawie budowlanym.

Jeśli masz pytania lub potrzebujesz indywidualnej porady, zapraszam do kontaktu.

Kancelaria Prawna Poznań – nieruchomości, prawo budowlane OZE

Kancelaria Prawna Poznań, Kancelaria Prawo Budowlane Poznań, prawnik prawo budowlane Poznań